Dalende bezoekersaantallen bij Wikipedia: technologie en bots veranderen het speelveld
De Wikimedia Foundation, die onder meer Wikipedia beheert, heeft in een recente blogpost onthuld dat het aantal menselijke paginaweergaven van de encyclopedie de afgelopen maanden met circa 8 procent is afgenomen vergeleken met dezelfde periode in 2024. Uit een review die de Wikimedia Foundation in maart-augustus 2025 uitvoerde, kwam naar voren dat de organisatie in mei en juni een ongewoon hoge toename van schijnbaar menselijke bezoeken zag, vooral vanuit Brazilië. Na een actualisatie van hun bot-detectiesystemen bleek dat veel van die bezoeken afkomstig waren van botten die zich voordeden als echte gebruikers. De verklaring voor deze daling wijst op twee ingrijpende ontwikkelingen. Allereerst gebruiken zoekmachines en chat-AI’s steeds vaker gegevens van Wikipedia om direct antwoorden te geven aan gebruikers, zonder dat die gebruikers de site zelf bezoeken. Ten tweede verandert de manier waarop jongere generaties informatie opzoeken: veelal via korte video’s op sociale platforms in plaats van tekstuele artikelen op het open web. Hoewel de Wikimedia-organisatie erkent dat bezoekersaantallen dalen, stelt zij dat de waarde van Wikipedia als kennisbron niet verminderd is: vrijwel alle grote taalmodellen trainen op Wikipedia-materiaal en de website blijft in internationale onderzoeken hoog gewaardeerd als neutrale, betrouwbare informatiebron. Tegelijk waarschuwt de stichting dat de afname van directe bezoeken de vrijwillige bijdrage- en donateursbasis kan aantasten. Beide zijn cruciaal voor het voortbestaan van het gratis kennisproject. Om deze trends het hoofd te bieden, werkt de Wikimedia Foundation aan meerdere initiatieven. Er is een nieuw raamwerk in ontwikkeling om het hergebruik van Wikipedia-inhoud door commerciële partijen zoals AI-leveranciers beter te reguleren en te voorzien van juiste attribuut-vereisten. Ook zijn nieuwe teams opgericht – bijvoorbeeld de “Reader Growth” en “Reader Experience” groepen – die experimenteren met alternatieve vormen van kennisdistributie, zoals video’s, games of chatbots, gericht op jongere gebruikers.
21 oktober 2025
